L-Carnitine (Acetyl)
- Voor 19:00 besteld, morgen bezorgd
- Laagste prijsgarantie
- Gratis verzending vanaf 39,-
- Voor 19:00 besteld, morgen bezorgd
- Laagste prijsgarantie
- Gratis verzending vanaf 39,-
Acetyl-L-carnitine
Acetyl L-carnitine (ALCAR) is een stof die het lichaam zelf kan aanmaken uit L-carnitine. In sommige situaties, zoals tijdens veroudering, intensieve lichamelijke inspanning of ziekte, kan de hoeveelheid die het lichaam produceert lager zijn dan gewenst. ALCAR is een aangepaste vorm van L-carnitine met een extra acetylgroep, waardoor het andere eigenschappen heeft dan de gewone vorm. Het komt in kleine hoeveelheden voor in dierlijke voedingsmiddelen en is daarnaast verkrijgbaar als voedingssupplement.
ALCAR speelt een rol bij twee belangrijke processen:
- Het transport van vetzuren naar de mitochondriën, waar ze worden omgezet in energie.
- De overdracht van acetylgroepen in de hersenen, wat betrokken is bij de aanmaak van de neurotransmitter acetylcholine.
Een belangrijk kenmerk van ALCAR is dat het, in tegenstelling tot gewone L-carnitine, relatief gemakkelijk de bloed-hersenbarrière passeert. Daardoor heeft het een directere invloed op de hersenstofwisseling dan L-carnitine.
Acetyl-L-carnitine en L-carnitine
ALCAR en L-carnitine zijn nauw verwant: het lichaam zet ze naar behoefte in elkaar om. Het verschil zit vooral in de werking. L-carnitine is primair actief in spieren en het hart, waar het vetzuurtransport naar de mitochondriën ondersteunt. ALCAR is meer actief in het zenuwstelsel, mede doordat het de bloed-hersenbarrière kan passeren. Voor toepassingen gericht op cognitieve functies wordt ALCAR daarom vaker ingezet dan gewone L-carnitine.
Acetyl-L-carnitine en voeding
ALCAR komt van nature voor in voedingsmiddelen van voornamelijk dierlijke oorsprong. De opname van L-carnitine en ALCAR uit voeding is aanzienlijk hoger dan uit supplementen: uit voeding wordt tot 84% opgenomen, terwijl dat bij supplementen maximaal 18% bedraagt.
| Voedingsmiddel | L-carnitine per 100 g |
|---|---|
| Lamsvlees | ±190 mg |
| Rundvlees | ±95 mg |
| Varkensvlees | ±28 mg |
| Kip (borst) | ±7 mg |
| Kabeljauw | ±5 mg |
| Zuivel | ±2–4 mg |
| Plantaardige bronnen | <1 mg |
Plantaardige voedingsmiddelen bevatten nauwelijks ALCAR. Vegetariërs en veganisten hebben daardoor lagere carnitinewaarden in het bloed, ook al kan het lichaam een deel zelf aanmaken.
Naast voeding is ALCAR verkrijgbaar als supplement, doorgaans in de vorm van capsules of poeder. Andere vormen zijn L-carnitine L-tartraat, dat snel wordt opgenomen en populair is bij sporters, en acetyl-L-carnitine-arginaat, een combinatie met arginine die specifiek wordt onderzocht in verband met de aanmaak van nieuwe zenuwuitlopers.
Onderzoek naar acetyl-L-carnitine
ALCAR is uitgebreid onderzocht, met name op het gebied van cognitieve functies, veroudering en het zenuwstelsel. De meeste studies richten zich op oudere volwassenen of mensen met bestaande klachten. Onderzoek bij gezonde jongere volwassenen laat minder eenduidige resultaten zien.
Europese beoordeling van gezondheidsclaims
De Europese Voedselautoriteit (EFSA) heeft in 2011 een wetenschappelijke beoordeling uitgevoerd van de gezondheidsclaim dat acetyl-L-carnitine bijdraagt aan normale cognitieve functies. EFSA concludeerde dat het beschikbare bewijs onvoldoende was om een oorzakelijk verband te onderbouwen (EFSA Journal 2011). Ook claims voor L-carnitine op het gebied van vetmetabolisme en spierherstel werden in eerdere en latere beoordelingen afgewezen. Dit betekent niet dat ALCAR geen effect heeft, maar dat de studies op dat moment niet voldeden aan de strenge eisen voor een officiële Europese gezondheidsclaim.
Acetyl-L-carnitine en veroudering
Met het ouder worden neemt de concentratie van carnitine en ALCAR in spierweefsel aanzienlijk af. Dit hangt samen met een verminderde aanmaak in de lever en nieren, maar ook met een afgenomen opname van carnitine vanuit de nieren terug in het bloed. Onderzoek laat zien dat de mitochondriale functie — het proces waarbij cellen energie aanmaken — bij ouderen minder efficiënt wordt, en dat ALCAR daarin een modulerende rol kan spelen. Of suppletie die achteruitgang zinvol kan compenseren, is nog onderwerp van lopend onderzoek.
Dosering en veiligheid
In onderzoek worden doorgaans hoeveelheden tussen 500 en 2000 mg per dag gebruikt, vaak verdeeld over meerdere innamemomenten. ALCAR wordt meestal ingenomen als capsule of opgelost in water.
Bij hogere doses kunnen bijwerkingen optreden zoals misselijkheid, maagklachten of een visachtige lichaamsgeur. Het wordt aangeraden met een lagere dosis te beginnen. Mensen met schildklieraandoeningen of die bepaalde medicatie gebruiken, kunnen vooraf een arts raadplegen.
Acetyl-L-carnitine als signaal van je lichaam
Onderzoekers kijken steeds vaker naar acetyl-L-carnitine als mogelijke graadmeter voor hoe iemand zich voelt. Mensen met somberheidsklachten blijken in meerdere studies lagere ALCAR-waarden in hun bloed te hebben dan mensen zonder zulke klachten. Dat is opvallend, omdat ALCAR normaal gesproken niet wordt gezien als iets wat met stemming te maken heeft.
